Η "ΚΟΚΚΙΝΗ ΜΗΛΙΑ" ΤΟΥ ΠΑΤΡΟΚΟΣΜΑ ΚΙ Η "ΚΟΚΚΙΝΗ ΜΗΛΙΑ" ΤΟΥ ΕΡΝΤΟΓΑΝ

 

 

Χαρακτηριστικό	Ελληνική Παράδοση (Κοσμάς ο Αιτωλός)	Τουρκική Παράδοση (Kızıl Elma)
Σημασία	Σημείο εκδίωξης/περιορισμού του εχθρού.	Στόχος κατάκτησης και εξάπλωσης.
Κατεύθυνση	Προς την Ανατολή (διώχνουμε τον κατακτητή).	Προς τη Δύση (κατακτούμε την Ευρώπη).
Συναίσθημα	Ελπίδα για απελευθέρωση και ειρήνη.	Στρατιωτική ορμή και αυτοκρατορικό όραμα.

 

Η «Κόκκινη Μηλιά» (Kızıl Elma) δεν γεννήθηκε στην οθωμανική αυλή, αλλά έφτασε εκεί μέσα από τις σκόνες της κεντρικής Ασίας. Οι ρίζες της είναι ένας συναρπαστικός συνδυασμός αρχαίων σαμανιστικών παραδόσεων, νομαδικών θρύλων και της μετέπειτα ισλαμικής ορμής για κατάκτηση.

1. Οι Προ-Ισλαμικές Ρίζες (Κεντρική Ασία)

Πριν οι Τούρκοι ασπαστούν το Ισλάμ, ο όρος εμφανίζεται στις παραδόσεις των Ογούζων Τούρκων.

• Το σύμβολο του Κράτους: Το «κόκκινο μήλο» συμβόλιζε την κρατική οντότητα, την τάξη και τη δικαιοσύνη.

• Το «Μήλο» ως Ήλιος: Στην παλαιά τουρκική μυθολογία, το κόκκινο χρώμα και το κυκλικό σχήμα παρέπεμπαν στον ήλιο, ο οποίος έδινε τη θεϊκή νομιμοποίηση στον Χάνο (τον ηγέτη) να κυβερνήσει τον κόσμο.

2. Η Εμφάνιση στην Οθωμανική Περίοδο (14ος - 15ος αιώνας)

Ο όρος έγινε ευρύτερα γνωστός και πήρε τη μορφή που ξέρουμε σήμερα κατά την άνοδο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, ιδιαίτερα την εποχή του Μωάμεθ του Πορθητή.

• Η Κωνσταντινούπολη ως ο πρώτος στόχος: Πριν την άλωση του 1453, οι Οθωμανοί στρατιώτες ονόμαζαν την Κωνσταντινούπολη «Κόκκινη Μηλιά».

• Το «Χρυσό Μήλο» του Ιουστινιανού: Υπάρχει μια πολύ συγκεκριμένη ιστορική αναφορά: Στην κορυφή της στήλης του Ιουστινιανού (δίπλα στην Αγιά Σοφιά), υπήρχε ένα έφιππο άγαλμα του αυτοκράτορα που κρατούσε μια χρυσή σφαίρα με έναν σταυρό. Για τους Τούρκους, αυτή η σφαίρα έμοιαζε με «μήλο» και συμβόλιζε την παγκόσμια κυριαρχία. Όταν έπεσε η σφαίρα (από σεισμό ή φθορά), οι Τούρκοι το θεώρησαν οιωνό ότι η πόλη θα έπεφτε στα χέρια τους.

3. Η Μετατόπιση του Στόχου (16ος αιώνας)

Όταν η Κωνσταντινούπολη κατακτήθηκε, η «Κόκκινη Μηλιά» έπρεπε να «μετακομίσει» για να συνεχιστεί η επέκταση.

• Ρώμη: Υπό τον Σουλεϊμάν τον Μεγαλοπρεπή, ο στόχος έγινε ο χρυσός τρούλος του Αγίου Πέτρου στη Ρώμη.

• Βιέννη: Κατά τις πολιορκίες της Βιέννης, οι Γενίτσαροι φώναζαν ότι πηγαίνουν για την «Κόκκινη Μηλιά» της Δύσης.